Arkadiusz Marchewka to jeden z bardziej rozpoznawalnych polityków Platformy Obywatelskiej na Pomorzu Zachodnim. Urodzony i wychowany w Szczecinie, całą swoją karierę publiczną zbudował w tym mieście i na rzecz jego mieszkańców – od rady osiedla, przez ławy Rady Miasta, aż po sejmowe komisje i stanowisko wiceministra. Od grudnia 2023 roku pełni funkcję sekretarza stanu w Ministerstwie Infrastruktury w rządzie Donalda Tuska, odpowiadając za gospodarkę morską, wodną i żeglugę śródlądową. To zakres odpowiedzialności, który nie wziął się z przypadku – Marchewka przez lata konsekwentnie budował kompetencje właśnie w tych obszarach.
Wykształcenie i początki
Arkadiusz Marchewka urodził się w 1986 roku w Szczecinie. W 2009 roku ukończył studia licencjackie na Wydziale Ekonomicznym Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego, a rok później uzyskał tytuł magistra stosunków międzynarodowych na Uniwersytecie Szczecińskim. Oba kierunki – zarządzanie i stosunki międzynarodowe – dały mu solidne podstawy zarówno do pracy w sektorze prywatnym, jak i do późniejszej aktywności politycznej.
Sześć lat po ukończeniu studiów magisterskich, na tej samej uczelni obronił tytuł doktora nauk ekonomicznych. W 2016 roku uzyskał ten tytuł, broniąc na Uniwersytecie Szczecińskim rozprawę doktorską na temat inwestycji zagranicznych na Pomorzu Zachodnim. Dokładniej – praca dotyczyła oddziaływania bezpośrednich inwestycji zagranicznych na rynek pracy województwa zachodniopomorskiego. Temat jak najbardziej praktyczny i regionalnie zakorzeniony.
Rocznik 1986. Doktor nauk ekonomicznych, absolwent dwóch szczecińskich uczelni – Uniwersytetu Szczecińskiego i Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego.
Programy liderskie i doświadczenia międzynarodowe
Marchewka nie ograniczał się wyłącznie do formalnego kształcenia. Był uczestnikiem Szkoły Liderów Społeczeństwa Obywatelskiego oraz stypendystą programu Trans-Atlantic Junior Fellowship realizowanego przez fundację El Pomar w Colorado w Stanach Zjednoczonych. Ukończył również program Leadership Academy for Poland, który wspiera młodych liderów w dziedzinach edukacji, nauki i biznesu.
Te doświadczenia – szczególnie zagraniczne stypendium – wyraźnie wpłynęły na jego sposób myślenia o polityce i zarządzaniu publicznym. Uczestnictwo w programach liderskich to coś, co w polskim środowisku politycznym wciąż należy do rzadkości, a Marchewka po nie sięgnął jeszcze zanim trafił do rady miejskiej.
Pierwsze kroki w polityce – od osiedla do rady miasta
Na początku studiów dołączył do stowarzyszenia Młodzi Demokraci. To naturalna dla młodych polityków związanych z Platformą Obywatelską droga – organizacja ta przez lata służyła jako inkubator kadr dla PO. W latach 2007–2010 był członkiem Rady Osiedla Niebuszewo. Równolegle był asystentem wicemarszałka województwa zachodniopomorskiego Witolda Jabłońskiego, a następnie pracował w biurze marszałka.
Później podjął pracę jako manager w spółce Polskie Terminale. Doświadczenie zawodowe zdobyte zarówno w administracji publicznej, jak i w sektorze prywatnym, okazało się później wyraźnie widoczne w jego podejściu do pracy parlamentarnej – szczególnie w obszarze infrastruktury i gospodarki.
Radny i wiceprzewodniczący Rady Miasta Szczecin
Dwie kadencje w samorządzie
W latach 2010–2015 pełnił funkcję radnego, a w latach 2014–2015 wiceprzewodniczącego Rady Miasta Szczecin. Był radnym VI i VII kadencji Rady Miasta Szczecin. To łącznie pięć lat intensywnej pracy samorządowej, zakończonej awansem do parlamentu krajowego.
Wyniki wyborcze mówiły same za siebie. Uzyskał najlepszy wynik w wyborach samorządowych w okręgu V – 2606 głosów – oraz drugi wynik w całym Szczecinie. Tak wysokie poparcie na poziomie miejskim to rzadkość i świadczy o realnym zakotwiczeniu w lokalnej społeczności, a nie tylko w partyjnych strukturach.
Inicjatywy na rzecz przejrzystości
Okres pracy w Radzie Miasta to nie tylko głosowania i komisje. Marchewka był pomysłodawcą utworzenia Publicznego Rejestru Umów oraz uczestniczył w tworzeniu budżetu obywatelskiego w Szczecinie. Obie inicjatywy wpisują się w nurt otwartego samorządu – Publiczny Rejestr Umów to narzędzie transparentności, które pozwala mieszkańcom kontrolować, z kim i na jakich warunkach miasto podpisuje kontrakty. Budżet obywatelski z kolei daje szczecinian bezpośredni głos w decyzjach o wydatkowaniu miejskich środków.
Poseł na Sejm – trzy kadencje z rzędu
W wyborach parlamentarnych w 2015 roku kandydował do Sejmu w okręgu szczecińskim z listy PO i uzyskał mandat posła VIII kadencji, otrzymując 7147 głosów. To był wyraźny sygnał, że poparcie, które zbudował w samorządzie, przeniosło się na poziom krajowy.
W Sejmie VIII kadencji został członkiem Komisji Gospodarki i Rozwoju, Komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej oraz Komisji Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii. Już wtedy widać było wyraźną specjalizację – gospodarka morska i nowe technologie to obszary, w których konsekwentnie budował swoją pozycję ekspercką.
W wyborach w 2019 roku z powodzeniem ubiegał się o poselską reelekcję z ramienia Koalicji Obywatelskiej. W Sejmie IX kadencji został wiceprzewodniczącym Komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej, członkiem Komisji Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii oraz Komisji Finansów Publicznych, a także wiceprzewodniczącym Polsko-Szwedzkiej Grupy Parlamentarnej i przewodniczącym Zachodniopomorskiego Zespołu Parlamentarnego.
W wyborach parlamentarnych 2023 roku Arkadiusz Marchewka uzyskał 33 222 głosy – wynik wyraźnie wyższy niż w poprzednich kadencjach, co potwierdziło jego rosnącą rozpoznawalność.
Trzy kolejne mandaty poselskie – każdy z lepszym wynikiem niż poprzedni – to w polskiej polityce coś, co nie zdarza się automatycznie. Marchewka po każdej kadencji wracał do wyborców z konkretnym dorobkiem, a nie tylko z partyjną legitymacją.
Rola w strukturach Platformy Obywatelskiej
W kwietniu 2018 roku został pełniącym obowiązki przewodniczącego struktur PO w województwie zachodniopomorskim i kierował regionem do 2021 roku. To trzyletni okres, w którym odpowiadał za organizację partyjną w jednym z trudniejszych dla PO regionów – Zachodniopomorskie to teren, gdzie wyniki wyborów bywają nieprzewidywalne, a lokalna scena polityczna jest wyjątkowo konkurencyjna.
Objęcie tej funkcji w 2018 roku – a więc w momencie, gdy Platforma była w opozycji i przeżywała jeden z trudniejszych okresów – pokazuje, że w partii traktowano go poważnie jako organizatora i lokalnego lidera, a nie tylko jako twarz wyborczą.
Wiceminister infrastruktury w rządzie Donalda Tuska
13 grudnia 2023 roku zaprzysiężony został nowy rząd Donalda Tuska. Arkadiusz Marchewka objął stanowisko sekretarza stanu w Ministerstwie Infrastruktury. Jako wiceminister infrastruktury w randze sekretarza stanu odpowiada w resorcie za gospodarkę morską, gospodarkę wodną i żeglugę śródlądową.
Wybór Marchewki na to stanowisko nie był przypadkowy. Przez dwie kadencje Sejmu pracował w komisjach bezpośrednio związanych z tymi obszarami, a jego okręg wyborczy – Szczecin – to miasto portowe, dla którego gospodarka morska ma kluczowe znaczenie. Trudno o lepsze dopasowanie między profilem polityka a zakresem jego ministerialnej odpowiedzialności.
W mediach społecznościowych nowy wiceminister zapowiadał walkę o odbudowę i rozwój podległych mu działów. W praktyce oznaczało to m.in. zaangażowanie w inwestycje portowe i infrastrukturę wodną, które przez poprzednią ekipę rządzącą były realizowane w sposób budzący liczne zastrzeżenia branżowych ekspertów.
Życie prywatne
Jest żonaty – jego żona ma na imię Justyna, a razem mają córkę Zusię i syna Tymka. Choć praca posła i wiceministra oznacza częste rozłąki z rodziną, stara się poświęcać jej czas – rodzina jest dla niego źródłem wsparcia i poczucia bezpieczeństwa.
Lubi aktywnie spędzać czas – w weekendy jeździ na rowerze kilkadziesiąt kilometrów za miasto lub biega. Aktywność fizyczna w połączeniu z intensywnym trybem pracy politycznej to w jego przypadku nie tylko hobby, ale wyraźna część stylu życia.
Czym wyróżnia się na tle innych polityków
Marchewka to polityk, którego ścieżka kariery jest wyjątkowo spójna. Nie skakał między różnymi partiami ani obszarami tematycznymi – od początku związany ze Szczecinem, od początku zainteresowany gospodarką morską i przejrzystością życia publicznego. Doktorat z ekonomii, doświadczenie w sektorze prywatnym i samorządowym, trzy mandaty poselskie z rosnącym poparciem – to CV, które rzadko spotyka się w polskiej polityce w tak kompletnej formie.
Warto też odnotować jego zaangażowanie w inicjatywy, które wykraczały poza standardowe obowiązki radnego czy posła. Pomysł Publicznego Rejestru Umów i udział w tworzeniu budżetu obywatelskiego w Szczecinie to działania, które zostawiły trwały ślad w sposobie funkcjonowania miasta – niezależnie od tego, kto aktualnie rządzi lokalnym samorządem.
Jako wiceminister odpowiadający za gospodarkę morską, Marchewka znalazł się w miejscu, do którego przez lata konsekwentnie zmierzał. Szczecin – miasto portowe, z silną tradycją morską i ambicjami infrastrukturalnymi – ma w nim swojego bezpośredniego reprezentanta na szczytach rządowych.